Deel 5 Project 'basal ya basoba' (7 december 2009) - Guido Kleene vanuit Congo
16-12-2009
Maandag 7 december
Terug in de cyber, hoestend in de hitte. Het is half zes smiddags het wordt langzaam donkerder en druk, duizenden en duizenden mensen op straat het kruispunt van quartier un produceert meer uitlaatgassen dan een electriciteitsfabriek, en welke gassen. Quelle pays ! ik zit vrolijk achter mijn computer, en ik voel me belabberd, want hoewel ik al drie weken hoest begint het nu pas echt vormen aan te nemen dat ik me niet goed voel. Moe. Moe. Vandaag een uitzending bij radio okapi, de radio van de vn over ons projekt. Het begint routine te worden. Er worden fragmenten uit de voorstelling gedraaid en de stemming zit er goed in. Gisteren zijn we overal op televisie te zien bij lingala facile het meest bekeken nieuwsitem in het lingala. Daarvoor bij tele 7, en nog andere televisiekanalen. We worden gevolgd, het verhaal van de voorstelling bereikt de Kinois. Geen idee of er al over ons gesproken wordt maar we beginnen een beetje bekend te worden. Ondertussen denk ik verder wat kunnen we nog meer doen hoe kunnen we ons nog beter inzetten, zichtbaarder worden en hoe kunnen de voorstellingen ook discussie oproepen, want de discussie na de voorstelling is nog het minst gelukt. De voorstelling zit eigenlijk zo vol muziek en grapjes dat je aan het eind wel klaar bent. Quelle histoire. Ik heb geen voorstelling gemaakt over kindhekserij, maar een voorstelling over een malafide priester. Zaterdagmiddag zitten we in de zinderende hitte in de zon met achthonderd of duizend man naar de voorstelling te kijken. Er hangt een aangename zondagmiddag sfeer de mensen moeten lachen maar weten ook niet goed wat hun overkomt. Je merkt aan alles dat ze muziek wel kennen, maar theater. Wat moet je met zo een stel gekken die grappige dingen zeggen en voor de rest gek doen ? geen idee. Het resultaat is nuchter, maar ook erg vrolijk. Het is gelukt de kop is eraf we hebben vier voorstellingen gespeeld zonder noemenswaardige problemen geen echte vechtpartijen geeen verstoringen redelijke veiligheid. Maar nu ? hoe verder ? ik hou mijn hart vast voor het vervolg, als ik hier alleen ben zonder sabine en manuel want niemand denk vooruit. En dat is vrij plezierig als je op vakantie bent, maar niet zo als je heel veel apparatuur hebt die het moet doen
Een moment van onoplettendheid en
zaterdag avond breken we af we hadden het goed georganiseerd ik zie manuel boven op de vrachtwagen bezig, op de grond staan overal spullen die de vrachtwagen in moeten maar het kan nog niet want het podium is nog niet ingeklapt. De nacht valt. De mercedes vito staat met open laadbak en dan ineens overal om me heen straatkinderen. Waar is de bewaking ? ik doe snel de auto dicht en roep. Ik zie een gropeje bewakers staan rond het eten. Het avondeten is aangekomen, en iedereen heeft zijn post verlaten om te gaan eten. Ik ren naar de bewakers en leg ze uit dat ze maar om en om kunnen eten want nu zijn overal straatkinderen. En dan zie ik de helft opstaan met bord in de hand en al etend jagen ze de kinderen weg. Stom van mij hier is geen cultuur van eerst de ene helft eten dan de andere als je niet meteen gaat eten is er niets meer over.
Hetzelfde geldt voor de politie. Er zijn een paar agenten die we betalen vooor de veiligheid. Maar meteen na de voorstelling beginnen ze al te morren. De dag is wat hun betreft wel afgelopen. Juist dan is voor ons het moment dat er dingen gestolen kunnen worden. De avond valt iedereen is moe en on oplettend en de voorstelling was een succes. We staan midden op saint therese op een groot veld, om ons heen voetballen en basketballen ze, wij doen aan theater. Wat een beeld. Een enorme tent van vodacom en daar twintig dertig meter vandaan onze vrachtwagen met podium, de uitklapbare wanden schitteren in de zon het is een imposant gezicht een dubbel podium en theater
Het zijn spannende dagen. Ik kijk om me heen en ik zie quartier 1 vanuit het cybercafe. De puinhoop is me gewoon geworden. Ik voel me gewoon tussen de puinhopen van stof de oude stadsbus die aan het verroten is op het midden van het park. De politiekontainer die schittert van vervallenheid. De halve afzettingen die op een autosloop niet zouden misstaan. De duizenden mensen die lopen en lopen op weg naar transport of naar hun eigen schoenen. Doorlopen. Hangen tussen de eucalyptusbomen, en af en toe een hand ophouden. Roepen. Vrolijk proberen een praatje te maken. Het leven is een aaneensluiting van hangen en wachten en praten.
Beelden nog altijd te over. Ik zou ze allemaal op kunnen schrijven, volgepropt met beelden die niet enkel verkouden maken de hitte ingaan de stof beschrijven, het gedoe het geworstel met de omstandigheden. Ik wordt er rustig van. Deze week hebben we premiere in lingwala. We hebben nog geen toestemming, er is nog niets geregeld we hebben geen terrein om te spelen, geen idee hoe het opgelost gaat worden en hoeveel het gaat kosten. Maar toch wordt ik er niet echt zenuwachtig van. Het gaat wel lukken en als het niet lukt, dan missen we een week in de tour van honderd voorstellingen zullen er nog wel meer dingen misgaan. Er gaan eigenlijk alleen maar dingen mis. Het is niet voor niets congo. Het slechts georganiseerde land ter wereld. Congo is toch ook bekend om de puinhoop dachten wij dat het bij onze komst ineens beter zou gaan.
Ik adem uit. Oef. Ik ben eigenlijk zeer blij. De voorstelling staat hij is nog te lang er is van alles aan te merken maar ik denk dat het goed gelukt is, het is een grappig stuk, met goede muziek, en af en toe durven we ver te gaan in wat we beweren. Ik had gedacht dat de scene waarin de pastoor de vrouw van christian neemt omdat hij haar als het ware onthekst met hetzelfde wapen waarmee de duivel is binnengedrongen ik had gedacht dat deze scene erg shockerend zou werken. Maar ik krijg toch niet zo de indruk. De meeste reacties zijn eerder : nou dat is mij ook overkomen, toen ik achttien was moest ik naar de priester.. met andere meisjes om hem nachtelijk gerief.. of ik kan je vertellen dat het precies zo gaat want in mijn parcelle is een priester
- of ja dat is heeel realistisch
dus de meest extreme scenes zijn realistisch,,,, (ik ken iemand die alles verloren is aan de priester, zijn huis, al zijn spullen, precies zoals in de voorstelling)
Het was echt zeer hard werken. Ik zie aan iedereen dat ze kapot zijn. Manuel loopt op zijn tandvlees heeft wonderen verricht. Toto ziet er steeds slechter uit. Sabine heeft het af en toe flink gehad en krijgt het meest gezeur. Want geld beheren is hier een enorm gezeur, waarvoor je een onverslijtbaar beduld moet hebben en altijd een goed humeur. Want congolezen zijn echt als kleine kinderen bij papa en mama alles uit de kast halen om meer geld te krijgen tot op het eind toe zeuren, dreigen, sabine en mij tegen elkaar uitspelen, en als je er iets van zegt heeft niemand het gedaan. En is iedereen verontwaardigd dat je zoiets niet mag zeggen. Kortom geen enkele zelfbeheersing in het bedelen om geld. Ik zou het graag anders zeggen en ik begrijp het vaak ook wel, maar er is weinig trots vind ik. Hoewel ik ook merk dat ik er handiger in wordt dan ik begin te begrijpen hoe het werkt dat er eigenlijk niet van je verwacht wordt om heel fundamentalistisch te reageren. Niet afspraak is afspraak. Maar ik begrijp wat je vraagt maar je moet mij ook begrijpen. en had het eerder gezegd dan kon ik er nog wat aan doen, maar nu
is het te laat. Of maar voor dat soort vragen moet je bij mij komen, ik ben de baas dat kan je niet aan sabine vragen. Allerlei leugentjes voor bestwil. Maar het woord is belangrijk. Hoe je het woord gebruikt. Of je zacht praat en verstaanbaar. Ik denk dat ik langzaam begin te begrijpen hoe het moet. Als financierder wordt eerder verwacht dat je een vader rol speelt en af en toe geld weggeeft of in het geval van ziekte over je hard strijkt. Dus heel anders dan formeel met regels en afspraken. Je mag of moet met geld de barmhartige samaritaan zijn. Maar je mag niet afspraak is afspraak zeggen dat zijn te weinig woorden, dat is te strak, dat houdt geen rekening met de flexibele werkelijkheid die kinshasa is. Er bestaan geen rechte afspreken, geen weg is zonder gaten dus met je harde afspraken van buiten begin je weinig. Er is altijd marge ruimte te onderhandelen
ik weet niet of je begrijpt wat ik zeg maar de betekenis van geld is hier een heel andere dan bij ons. Geld is iets waar je om mag vragen, geld is iets wat je altijd mag vragen en wat je ook mag weigeren te geven. Geld is niet alleen recht hebben op maar vooral alles als water als eten en drinken - En als je geld hebt wordt van je verwacht dat je zorgt voor alles. Maar met woorden kan je veel doen, veel goedmaken want iedereen begrijpt als er niet genoeg geld is dat is de waarheid van alle dag. Dus het hele gedoe met geld is als een ritueel, het is geld maar ook vriendschap, liefde, het is spel, het is een affektietonen. Maar de affektie mag ook met woorden. Congolezen zijn gevoelige types en je kan makkelijk iemand beledigen zeer makkelijk. Dus het is balanceren, niet te hard zijn, en zeker ook niet te soft. En veel en goed praten. De waarheid omkleden met woorden zodat hij begrijpelijk is.
Ik stop nu even het is een lang verhaal maar ik heb nog zoveel te vertellen er is echt veel gebeurd
nu goed een volgende keer..